Królowa w swoim królestwie, czyli jak troszczyć się o granice osobiste


Granice osobiste wyznaczają przestrzeń, w której czujemy się bezpiecznie w relacjach z innymi ludźmi. Określają co możemy w stosunku do świata i co świat może w stosunku do nas.

Jakość naszych granic osobistych, czyli umiejętność zadbania o własną przestrzeń bardzo wpływa na jakość naszego życia. Mając całkowicie otwarte granice pozwalamy innym ingerować w nasze sprawy, wymuszać na nas jakieś zachowanie, godzimy się na coś, co nam się nie podoba. Takie postępowanie kosztuje nas wiele energii. Cierpi na tym poczucie własnej wartości, pojawiają się ciężkie emocje jak poczucie winy,  wstyd, złość, poczucie, że zostałaś wykorzystana. Tracisz poczucie stabilności, równowagi wewnętrznej, wpadasz w przygnębiony nastrój. 

 

Możesz umożliwiać innym wkroczenie w Twoją przestrzeń osobistą na różne sposoby:

  • Zachowujesz się inaczej niż być chciała. Na przykład czujesz gniew, protest i wiesz jak byś chciała postąpić, jednak postępujesz wbrew swojej woli, godzisz się na coś, czego nie chcesz.
  • Ulegasz opiniom innych, potrzebujesz aprobaty z zewnątrz. 
  • Pozwalasz innym krytykować siebie lub twój światopogląd, wskazywać jak masz postępować. 
  • Stawiasz swoje potrzeby na podrzędnym miejscu względem potrzeb innych. Rzucasz swoje sprawy jak tylko ktoś poprosi Cię o pomoc, lub kiedy myślisz, że potrzebuje Twojej pomocy. Odkładasz realizację swoich potrzeb na później, ponieważ zawsze jest coś ważniejszego.
  • Czujesz się odpowiedzialna za cudze emocje. Jeśli ktoś  w twoim otoczeniu jest niezadowolony, zły, zawiedziony, czujesz się zobowiązana by go uszczęśliwić.  
  • Pozostajesz w toksycznej relacji z kimś “dla jego dobra”, ponieważ np. powiedział Ci, że Cię potrzebuje/ kocha / nie umie żyć bez Ciebie. 
  • Boisz się negatywnej reakcji ze strony innych osób: na przykład odrzucenia, złości, zemsty i przez to jesteś układna, ulegasz poczuciu wewnętrznego lub zewnętrznego przymusu.
  • Zatracasz siebie w relacji, poddajesz się na manipulacje, mówisz “tak”, kiedy chcesz powiedzieć “nie”.
  • Utrzymujesz relacje z osobami, z którymi nie czujesz się dobrze, robisz dobrą minę do złej gry.
  • Nie mówisz czego naprawdę chcesz, nie prosisz o to, czego potrzebujesz. 
  • Dajesz lub robisz więcej, niż byś chciała. Masz poczucie, że inni Cię wykorzystują, że jesteś ofiarą cudzego zachowania wobec Ciebie.

 

Coś dodasz do tej listy? Jak Ty umożliwiasz innym przekraczanie swoich granic? 

 

Umiejętność dbania o granice osobiste jest nawykiem, który wynosimy z dzieciństwa. Jeśli rodzice nie pokazali Ci, że przestrzeń osobista jest ważnym elementem życia, nie nauczyli Cię o nią dbać, możesz po prostu nie umieć tego zrobić. Na szczęście każdy nawyk da się wyćwiczyć. Potrzebujesz jedynie świadomości i odrobiny regularnego wysiłku, by nawyk dbania o własne granice stał się Twoją rzeczywistością.  

W określaniu granic osobistych kluczowa jest świadomość siebie. Należy określić czego chcesz albo czego nie chcesz, na co pozwalasz, na co nie pozwalasz i zakomunikować to innym osobom. 

 

Dla jasności ustalmy jakie mogą być rodzaje granic osobistych: 

Granice fizyczne i seksualne: w jaki sposób i komu pozwalasz dotykać swojego ciała.

Granice emocjonalne, intelektualne, psychiczne: dotyczą Twoich uczuć, opinii, pomysłów. Na jak wiele pozwalasz innym osobom w stosunku do twojego życia osobistego – np. zadawać Ci pytania osobiste typu “dlaczego jesteś sama”, ‘dlaczego nie masz dzieci”, “ile zarabiasz”, krytykować Twój sposób życia, światopogląd, wartości, mówić obraźliwe słowa w stosunku do Ciebie bądź innych. Na ile się otwierasz przed innymi ludźmi w relacjach, na ile potrafisz zaufać, przyjąć innych takimi jacy są. 

Granice materialne i prawa własności: Określają w jakiej przestrzeni fizycznej czujesz się komfortowo, jakie są Twoje ograniczenia w dzieleniu się rzeczami osobistymi z innymi osobami. 

Granice czasowe: w jaki sposób inne osoby mogą dysponować Twoim czasem.

Oczywiście powyższe działa w obie strony i dotyczy naszego postępowania wobec innych. 

 

Po co dbać o własne granice? 

Świadoma decyzja co i kogo wpuścić do swojej przestrzeni osobistej jest przejawem miłości do siebie – znasz swoje potrzeby i podejmujesz działania, które pozwalają Ci kształtować życie, jakie chcesz wieść.

Ustalenie granic pozwala budować zdrowe relacje, oparte na empatii i akceptacji odmienności, przy przyzwoleniu na samodzielność i realizację potrzeb. Ty wybierasz jak inni mogą zachować się w stosunku do Ciebie, a ze swojej strony robisz coś dla innych z serca, a nie z poczucia winy, wstydu czy strachu. Wewnętrzne granice pomagają określić – gdzie jesteś TY a gdzie są INNI, gdzie są TWOJE emocje – a gdzie są emocje INNYCH, gdzie jest TWOJA odpowiedzialność, a gdzie jest odpowiedzialność INNYCH. 

 

Czy inni powinni się domyśleć? 

W swojej praktyce coachingowej zaobserwowałam, że wiele kobiet oczekuje od partnerów swoistego wyczucia, odgadywania ich granic i pragnień, choć same nie są świadome czego tak naprawdę chcą od innych. To nie partnera, lecz Twoją rolą jest uświadomienie jemu jakie zachowanie jest dopuszczalne w stosunku do Ciebie. Jeśli nie podoba Ci się to, co robi/ mówi druga osoba, jeśli czujesz się zraniona, Twoją odpowiedzialnością jest odpowiednia reakcja. 

Powiedz mu o swoich uczuciach, potrzebach, oczekiwaniach, zaproponuj inne rozwiązanie, daj mu możliwość wyboru. Jeśli partner Cię notorycznie krytykuje, nie liczy się z Tobą, nie respektuje Twoich zasad, obwinia Cię, manipuluje, przejawia wobec Ciebie agresywne zachowania – najlepszym rozwiązaniem może być przerwanie toksycznej dla Ciebie relacji.  

Nie raz słyszę od klientek, dorosłych kobiet, że matki zachowują się wobec nich jak by wciąż były dziećmi:  krytykują, mówią co mają robić, uczą jak mają żyć, ignorują ich indywidualność. Określenie granic w relacjach z rodzicami jest jednym z przejawów dojrzałości wewnętrznej. To naszym zadaniem jest ustalenie tematów, jakie jesteśmy gotowe poruszać z rodzicami,  wyraźne zasygnalizowanie, czego sobie nie życzymy.

Jak być królową we własnym królestwie – czyli dbać o własne granice? 

1. Daj sobie prawo decydować o sobie. 

Na początek daj sobie prawo, pozwolenie na to, by żyć w zgodzie ze sobą, układać życie w oparciu o własne potrzeby. Daj sobie wewnętrzne przyzwolenie na dokonywanie własnych wyborów – co robić, co mówić, jak postępować. 

Masz prawo do wyrażania siebie. Masz prawo określać własne zasady, masz prawo dokonywać wyborów odmiennych od oczekiwań innych. Nawet jeśli do tej pory inni dysponowali Twoim czasem i określali twoje granice, w każdej chwili możesz to zmienić. Daj sobie prawo kochać siebie i dbać o swój komfort psychiczny.

2. Przyjrzyj się swoim schematom. 

Przyjrzyj się obecnym relacjom z innymi ludźmi: partnerem, dziećmi, rodzicami, przyjaciółmi, kolegami z pracy, przełożonymi. 

Jakie są  Twoje granice w relacjach z różnymi ludźmi? W jaki sposób i przez kogo są naruszane? Inwazja ze strony innych może przejawiać się np. w postaci kontroli, ingerowania w życie osobiste, krytyki, diagnozowania Ciebie lub Twoich zachowań, negowania Twoich potrzeb, wymuszania na Tobie jakiegoś działania itp. 

W jakich sytuacjach wpuszczasz innych do swojego życia, do swojego wnętrza, pozwalasz innym decydować o sobie? W jakiej sferze swojego życia najmniej dbasz o własne granice? Jak się czujesz, kiedy ktoś z Twojego otoczenia występuje w roli agresora, nie liczy się z Tobą? Jak się wtedy zachowujesz? 

3. Określ własne zasady. 

Najłatwiej jest wkroczyć na terytorium osoby, która nie wie czego chce, nie umie określić co jest wobec niej dopuszczalne i co jest dla nie niej ważne. Zdefiniuj swoje potrzeby, wartości i cele życiowe. Określ własne zasady współdziałania z innymi. Mając własne cele i zasady, łatwiej Ci będzie dbać o nie, Twoje życie nabierze sensu, a Twoje działania będą bardziej świadome.

Jakie granice chciałabyś mieć? Jakie granice nazwała byś zdrowymi? Jakie granice zapewniły by Ci poczucie komfortu i bezpieczeństwa emocjonalnego? 

4. Komunikuj swoje potrzeby.

Nie czekaj, aż inni domyślą się co jest dla Ciebie dobre. Weź odpowiedzialność za swoje wybory, myśli i uczucia. Zacznij mówić co czujesz i czego potrzebujesz. Otwarta, oparta na współczuciu komunikacja jest wyrazem szacunku dla Ciebie i innej osoby. Jeśli nie wiesz jak komunikować się otwarcie, możesz zastosować koncepcję porozumienia bez przemocy Marshala B. Rozenberga

1. Wyraź spostrzeżenie w odniesieniu do danej chwili bądź kontekstu, bez oceny czy osądu moralnego: widzę/słyszę/ zauważyłam/ obawiam się, że…

2.Wyraź własne uczucia w odniesieniu do konkretnej emocji: jestem rozczarowana/ zniecierpliwiona/ zniechęcona/ zaniepokojona/ jest mi smutno…

3.Uzewnętrznij swoje potrzeby, kryjące się za uczuciami: czuję …, bo potrzebuję … Naucz się słyszeć i komunikować swoje potrzeby. Jeśli nie przywiązujesz wagi do własnych potrzeb, może się okazać, że dla innych one też nie będą ważne. 

4.Określ, co chciałabyś dostać od rozmówcy – wyraźnie i konkretnie poproś o to, czego pragniesz, pozostawiając mu prawo wyboru. 

5. Zacznij mówić “nie”!

Jeśli nie masz na coś ochoty, lub jakieś zachowanie było by wbrew Twojej woli – masz prawo odmówić, powiedzieć o tym drugiej osobie. Jeśli pojawi się poczucie winy czy niepokój, przypomnij sobie, ile kosztuje Cię negowanie własnych potrzeb na korzyść cudzych życzeń. Masz prawo dysponować swoim ciałem, czasem, własnością, iść za głosem własnej duszy, realizować swój potencjał i układać życie według własnych zasad. 

P.S. Piszę dla Ciebie i Twoja opinia jest dla mnie ważna. Czy artykuł był dla Ciebie pomocny? Daj znać zostawiając komentarz lub polubienie. 

Zawsze Twoja, 

Tatiana

PODOBNE ARTYKUŁY

Dlaczego obgadujemy innych?
Ugruntowanie – znaczenie dla Twojego kobiecego pierwiastka
Jak się nauczyć zaufania?
Kobiece praktyki – W jakich warunkach rozkwita kobiecość?
Nadmiar kobiecego/ męskiego pierwiastka. Jak znaleźć równowagę?
Odnaleźć szczęście
Sztuczki Czarownicy – Jak sobie radzić z krytyką
Długo i szczęśliwie… Jakich błędów unikać na początku znajomości?
Przebudzona czy śpiąca Królewna?